در اکثر روزهای بارداری، جنین دارای فضای کافی جهت تغییر وضعیت در رحم میباشد. در هفته سی و ششم بارداری سر بیشتر نوزادان به سمت دهانه رحم قرار میگیرد، این وضعیت ایمنترین حالت جهت تولد نوزاد به روش زایمان طبیعی میباشد. شما در رابطه با خطرات نوزاد بریچ چه میدانید؟ در این مقاله در رابطه با انواع روش های زایمان نوزاد بریچ اطلاعات مناسبی کسب کنید.
تعریفی از جنین بریچ
جنین بریچ یا بریچ پرزنتیشن به حالتی گفته میشود که در اواخر بارداری، جنین بهجای قرار گرفتن بهصورت سر به پایین (که حالت طبیعی برای زایمان است)، بهصورت پاها یا باسن در پایین رحم قرار دارد در واقع سر جنین بالا و قسمت تحتانی بدن (مثل پاها یا نشیمنگاه) نزدیک به دهانه رحم است.
این حالت معمولاً تا هفته ۳۰ بارداری طبیعی محسوب میشود، اما اگر تا هفته ۳۷ یا بعد از آن ادامه داشته باشد، نیاز به زایمان سزارین است یا از روشهایی مثل برگرداندن خارجی جنین (ECV) استفاده شود.
انواع نوزاد بریچ
نوزادان بریچ دارای حالت های مختلفی هستند که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم داشت.
بریچ فرانک
بریچ فرانک شایعترین وضعیت است که در آن باسن جنین در نزدیک دهانه رحم قرار دارد و پاها به سمت سر خم شده است.
بریچ کامل
باسن نزدیک دهانه رحم قرار دارد، زانوها خم شده و انگشتان پا به سمت باسن قرار دارد.
بریچ فوتلینگ
یک یا هر دو پا در زیر باسن کشیده شده است و به سمت کانال زایمان قرار دارد. در موارد نادری ممکن است نوزاد به پهلو قرار داشته باشد.
علل ایجاد نوزاد بریچ
در اکثر موارد دلیل واضحی برای اینگه چرا سر نوزاد به سمت دهانه رحم نچرخیده است، وجود ندارد اما گاهی اوقات یکی از شرایط زیر باعث موقعیت بریچ در نوزاد خواهد شد.
- زایمان پیش از موعد
- زایمان دوقلو یا چندقلو
- مشکلات و بیماریهای رحم
- اختلالاتی که جنین درگیر آن است.
علائم نوزاد بریچ
معمولاً نوزاد بریچ از روی ظاهر شکم قابل تشخیص نمیباشد اما پس از هفته سی و ششم بارداری اگر احساس کردید که سر نوزاد به سمت بالای شکم است یا اینکه نوزاد به سمت پایین شکم لگد میزند جهت معاینه و تشخیص دقیق باید به پزشک مراجعه نمائيد.
دکتر زهرا خلج یکی از بهترین متخصص زنان در تهران بوده که از تجربه و مهارت بسیار بالایی برخوردار است برای دریافت نوبت از ایشان میتوانید با شماره ۰۹۳۰۵۳۰۱۱۳۰ و ۰۲۱۸۸۵۹۶۳۸۶ تماس بگیرید.
آیا جنین بریچ سالم است؟
بله، بیشتر جنینهایی که در وضعیت بریچ قرار دارند، کاملاً سالم هستند. قرار گرفتن جنین به شکل بریچ بهمعنای وجود مشکل در سلامت او نیست. این وضعیت بیشتر به نحوه قرارگیری جنین در رحم مربوط میشود و در بسیاری از موارد تا هفتههای پایانی بارداری به حالت طبیعی (سر به پایین) برمیگردد.
با این حال، گاهی اوقات بریچ بودن جنین با برخی عوامل دیگر مانند کم بودن مایع آمنیوتیک، مشکلات رحمی، چندقلویی یا سابقه زایمان زودرس همراه باشد که نیاز به بررسی دقیقتری دارد.
جنین بریچ (پا پایین رحم)
آیا وضعیت بریچ نوزاد درمان دارد؟
اگر نوزاد شما در وضعیت بریچ قرار گرفته است طی هفته 32 تا 37 پزشک از طریق برخی روشها اقدام به چرخاندن نوزاد کرده تا شرایط برای زایمان طبیعی فراهم شود.
نسخه سفالیک خارجی
زمانی که تشخیص داده شود که نوزاد شما در وضعیت بریچ قرار دارد، پزشک از روش درمانی به نام نسخه سفالیک خارجی را انجام میدهد که کاملا غیر تهاجمی هم است و انجام آن بین هفته 36 تا 38 بارداری پیشنهاد میگردد. از طریق سونوگرافی دکتر زنان مکان جفت، موقعیت نوزاد و مقدار مایع آمنیوتیک را بررسی می نماید، سپس قسمت پایین شکم شما را به آرامی فشار میدهد تا وضعیت نوزاد تغییر کند.
در طی این روش وضعیت ضربان قلب جنین تحت بررسی قرار دارد تا در صورت پیش آمد هر گونه آریتمی در قلب کودک ادامه عملیات متوقف شود. میزان موفقیت این روش در حدود 50 درصد میباشد. انجام این روش با نزدیک شدن به زمان زایمان دشوارتر میشود.
درمان در خانه
شاید پزشک پیشنهاد دهد که خودتان در منزل وضعیتهای خاصی را امتحان نمائید تا شاید نوزاد به حالت طبیعی قرار بگیرد. به طور مثال به پشت دراز بکشید، با استفاده با بالشتهای بزرگ باسن خود را مقداری از روی زمین بلند کنید، این روش را سه بار در روز به مدت 10 ال 15 دقیقه انجام دهید. (انجام این حرکات باید با توصیه پزشک و تحت مراقبت کامل انجام شود.)
دقت داشته باشید که اکثر نوزادان بریچ سالم هستند و جای هیچ گونه نگرانی وجود ندارد، اگر با روشهای درمانی اشاره شده سر نوزاد به سمت دهانه رحم قرار نگرفت میتوان به روش سزارین جنین را به سادگی خارج نمود.
آیا میتوان نوزاد بریچ را با زایمان طبیعی به دنیا آورد؟
اکثر پزشکان زایمان نوزاد بریچ به روش طبیعی را انجام نمیدهند اما در شرایط خاص ممکن است نوزاد بریج را بتوان به روش طبیعی به دنیا آورد، که برخی از این شرایط به شرح زیر است:
- نوزاد در وضعیت بریچ فرانک قرار دارد و زایمان به آرامی و با باز شدن دهانه رحم بدون هیچ مشکلی در حال انجام است.
- ضربان قلب کودک هیچ گونه مشکلی را نشان نمیدهد.
- در صورتی که جنین کوچک و لگن بزرگ باشد و نوزاد بتواند بدون هیچ مشکلی از کانال زایمان عبود کند.
مشکلات نوزاد بریچ در هنگام زایمان طبیعی
زایمان طبیعی در نوزادان بریچ با ریسکهایی همراه است، زیرا در این وضعیت، پاها یا باسن نوزاد زودتر از سر خارج میشوند. اگر سر نوزاد بهعنوان آخرین قسمت خارج شود، ممکن است به دلیل تأخیر در خروج، دچار گیر افتادگی شده و فرآیند زایمان را با مشکل مواجه کند. در چنین شرایطی، پزشک برای کمک به خارج کردن سر نوزاد از ابزارهایی مانند فورسپس استفاده کند.
از دیگر خطرات احتمالی، فشرده شدن بند ناف حین پایین آمدن جنین است که میتواند باعث کاهش یا توقف اکسیژنرسانی به نوزاد شود. این اتفاق، ضربان قلب جنین را تحت تأثیر قرار میدهد و خطراتی برای مغز و سایر اندامهای حیاتی ایجاد میکند.
در صورتی که در حین زایمان طبیعی با وضعیت بریچ، هرگونه افت در ضربان قلب نوزاد مشاهده شود، پزشک بلافاصله زایمان طبیعی را متوقف کرده و جهت حفظ سلامت نوزاد، اقدام به زایمان اضطراری سزارین خواهد کرد.
سوالات متداول جنین بریچ
بله. در مواردی که جفت پایین یا سرراهی باشد، حرکت آزاد جنین هم محدود شده و به بریچ شدن منجر خواهد شد. در این شرایط، بررسی دقیق توسط پزشک ضروری است.
جنین بریچ بعد از هفته ۳۶ بارداری ممکن است خطرناک باشد و نیاز به مداخله پزشکی مثل چرخاندن یا سزارین دارد اما قبل از آن نگرانکننده نیست.
نوزاد بریچ معمولاً با معاینه بالینی توسط پزشک متخصص زنان تشخیص داده میشود. پزشک با لمس شکم مادر موقعیت جنین را بررسی میکند و سپس برای تأیید دقیق، سونوگرافی انجام میشود تا وضعیت قرارگیری سر و پاهای جنین مشخص شود.
در نهایت…
در انتهای این مقاله باید اشاره کنیم که زایمان بریچ با چالشهایی همراه است، اما با تشخیص بهموقع و انتخاب روش مناسب مانند چرخاندن جنین یا زایمان سزارین، میتوان خطرات را به حداقل رساند. همکاری مادر با پزشک و پیگیری منظم در دوران بارداری نقش کلیدی در مدیریت این وضعیت دارد. انتخاب روش زایمان باید با توجه به شرایط مادر و جنین و از همه مهمتر با هدف حفظ سلامت هر دو انجام شود.
