فرق بچههای ای وی اف با طبیعی یکی از پرتکرارترین سوالات زوجهایی است که به درمان ناباروری فکر میکنند؛ آیا این کودکان از نظر سلامت، هوش یا آینده با سایر بچهها تفاوتی دارند؟ واقعیت این است که IVF فقط مسیر لقاح را تغییر میدهد نه کیفیت زندگی کودک را. بسیاری از والدین نگران عوارض احتمالی، بیماریهای ژنتیکی یا رشد ذهنی هستند، در حالی که تحقیقات نشان میدهد اکثر کودکان حاصل از IVF همان روند رشد طبیعی را طی میکنند. در این مقاله بهصورت علمی و ساده تفاوتها و شباهتهای این دو روش را بررسی میکنیم تا انتخابی آگاهانه داشته باشید.
تفاوت هوش بچههای IVF با طبیعی
بر اساس تحقیقات علمی معتبر، میانگین هوش کودکان IVF با کودکانِ حاصل از بارداری طبیعی تفاوت معناداری ندارد. مطالعات بلندمدت نشان میدهد رشد ذهنی، توان یادگیری و عملکرد تحصیلی این کودکان مشابه همسالان خود است. عوامل تعیینکننده هوش بیشتر شامل ژنتیک، تغذیه دوران بارداری، سلامت مادر، محیط تربیتی و کیفیت آموزش هستند، نه روش بارداری.
حتی در برخی موارد، بهدلیل مراقبت بیشتر والدین در دوران بارداری و پس از تولد، کودکان IVF از نظر رشدی شرایط بسیار مطلوبی دارند. بنابراین نگرانی درباره پایینتر بودن هوش در بچههای IVF پایه علمی ندارد و این کودکان میتوانند کاملاً طبیعی و موفق رشد کنند.
تفاوت بچههای IVF و طبیعی از لحاظ روانی
از نظر روانی، تفاوت قابل توجه و اثباتشدهای بین بچههای IVF و کودکانِ بارداری طبیعی وجود ندارد. مطالعات روانشناسی کودک نشان میدهد میزان اضطراب، اعتمادبهنفس، مهارتهای اجتماعی و سلامت روان در کودکان IVF مشابه سایر کودکان است. آنچه بیشترین تأثیر را بر وضعیت روحی کودک دارد، نوع تربیت، میزان توجه والدین، فضای عاطفی خانواده و امنیت روانی است، نه روش بهدنیا آمدن.
حتی بعضی پژوهشها نشان میدهند والدین کودکان IVF به دلیل مسیر سخت بارداری، آگاهانهتر و با حساسیت بیشتری رفتار میکنند که میتواند موجب احساس ارزشمندی بیشتر در کودک شود. بنابراین از لحاظ روانی، این کودکان تفاوت منفی با سایر کودکان ندارند و میتوانند رشد عاطفی سالمی داشته باشند.
تفاوت بارداری طبیعی و لقاح مصنوعی آی وی اف
تمام علائم بارداری در خانمهایی که به روش طبیعی بارداری شدهاند با خانمهایی که درمان ناباروری با IVF را انجام دادهاند یکسان است حتی از لحاظ نوع زایمان هم باهم یکسان هستند یعنی هر دو به صورت زایمان طبیعی و سزارین انجام میشود.
تنها تفاوت این است خانمهایی که به روش آی وی اف باردار میشوند از همان ابتدا تا هفتهی دهم بارداری باید کمی بیشتر از مادرانی که به روش طبیعی بارداری شدهاند تحت نظارت بهترین متخصص نازایی در تهران قرار بگیرند تا مشکلی ایجاد نشود.
وزن جنین IVF در مقایسه با بارداری طبیعی متفاوت است؟
بهطور کلی وزن جنین در بارداری IVF با بارداری طبیعی تفاوت چشمگیری ندارد، اما در برخی موارد احتمال وزن تولد کمتر کمی بالاتر گزارش شده است. این موضوع بیشتر به عواملی مثل سن مادر، شرایط رحم، چندقلویی در IVF، بیماریهای زمینهای مادر و زایمان زودرس مربوط میشود، نه خود روش IVF. اگر بارداری تکقلو باشد و مادر تحت مراقبت مناسب قرار بگیرد، معمولاً وزن جنین IVF در محدوده طبیعی رشد میکند. مراقبتهای دوران بارداری، تغذیه درست و کنترل منظم پزشکی نقش اصلی را در وزن سالم جنین دارند.
جنین ای وی اف هم مثل جنین طبیعی است؟
بله، جنین IVF از نظر ساختار، رشد و عملکرد شبیه جنین طبیعی است؛ تنها تفاوت در محل لقاح است. در بارداری طبیعی، لقاح داخل بدن انجام میشود اما در IVF این مرحله در آزمایشگاه صورت میگیرد و سپس جنین به رحم منتقل میشود. بعد از لانهگزینی، جنین دقیقا همان مسیر رشد طبیعی را طی میکند؛ اندامها به همان شکل تشکیل میشوند و تکامل جنین تفاوتی با بارداری طبیعی ندارد. سلامت جنین بیشتر به کیفیت تخمک و اسپرم، شرایط رحم، سن مادر و مراقبتهای بارداری بستگی دارد، نه به روش لقاح. بنابراین از نظر بیولوژیکی، جنین IVF «طبیعی» محسوب میشود.
سقط جنین در بارداری طبیعی بیشتر است یا IVF؟
بهطور کلی نرخ سقط جنین در بارداریهای IVF کمی بالاتر از بارداری طبیعی گزارش میشود؛ اما این اختلاف بیشتر بهدلیل سن بالاتر مادران IVF، مشکلات زمینهای ناباروری و کیفیت تخمک و اسپرم است، نه خود روش IVF.
- شایعترین علت سقط در هر دو روش، اختلالات کروموزومی جنین است.
- در IVF با انجام غربالگری ژنتیکی جنین (PGT) میتوان خطر سقط را کاهش داد.
- اگر سن مادر کم و جنین سالم باشد، احتمال سقط در IVF و طبیعی خیلی به هم نزدیک میشود.
- مراقبت بعد از IVF میتواند ریسکها را کمتر کند.
در نهایت…
تفاوت بچههای IVF با کودکان بارداری طبیعی بیشتر در مسیر تولد است تا در کیفیت زندگی. از نظر رشد جسمی، هوش، سلامت روان و تواناییهای اجتماعی، این کودکان همان روند طبیعی را طی میکنند و آینده آنها به اندازه سایر بچهها روشن است. آنچه سرنوشت کودک را میسازد، فضای عاطفی خانواده، تغذیه، تربیت و حمایت والدین است نه نوع لقاح. بنابراین IVF یک جایگزین درمانی مطمئن برای رسیدن به فرزند سالم محسوب میشود.
